Moskova’da bugün yapılan ilk görüşmede Türkiye-Ermenistan Görüşmelerinden Beklentiler

Türkiye ve Ermenistan’ın atadıkları özel temsilciler, Serdar Kılıç ve Ruben Rubenyan, iki ülke ilişkilerin normalleşmesi için ilk görüşmeyi bugün Moskova’da yaptı.

Dışişleri Bakanlığı, görüşmenin ardından yaptığı yazılı açıklamada, görüşmelerin ön şart olmaksızın sürdürülmesi konusunda mutabık kalındığını; ikinci görüşmenin yeri ve tarihinin ayrıca belirleneceğini belirtti:

“Özel Temsilciler, olumlu ve yapıcı bir atmosferde gerçekleşen bu ilk görüşmelerinde, Türkiye ve Ermenistan arasında diyalog yoluyla yürütülecek normalleşme sürecine yönelik olarak ön görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Taraflar, müzakereleri tam normalleşme hedefiyle ön şart olmaksızın sürdürme hususunda mutabık kalmışlardır.

“Özel Temsilciler arasındaki ikinci görüşmenin yeri ve tarihi diplomatik kanallardan bilahare belirlenecektir.”

Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın ev sahipliğinde yapılan ilk görüşmenin, özel temsilciler ile heyetlerinin tanışmasına ve sürecin nasıl yürütüleceğine ilişkin görüş alışverişi yapmalarına olanak sağlayacağı kaydediliyor. Ermenistan’dan yapılan açıklamada, “önkoşulsuz” yapılacak görüşmeler sonucu Türkiye ile diplomatik ilişkilerin kurulması beklentisi dile getirildi. Ankara ve Erivan görüşmelere ilişkin ihtiyatlı bir iyimserlik içinde.

Azerbaycan ve Ermenistan arasında 2020 sonbaharında çıkan ve Azeri ordusunun zaferiyle sonuçlanan Dağlık Karabağ Savaşı’nın en önemli sonuçlarından biri, Ankara-Erivan arasında ilişkilerin normalleşmesi için yeni bir fırsat penceresi yaratması olmuştu.

Türkiye, savaşın sonuçlanmasının ardından yaptığı açıklamalarla Ermenistan’ı bölgede yeni bir barış ve istikrar ortamı kurmak için yapıcı olmaya çağırmıştı. Ermenistan da Türkiye ile yeni bir sürecin başlayabileceği mesajını vermiş, Başbakan Nikol Paşinyan’ın 2021’de seçimleri kazanmasının ardından bu mesaj daha somut ifadelere ve adımlara bürünmüştü.

Türkiye ve Ermenistan, Aralık 2021’de ilişkileri normalleştirmek amacıyla doğrudan görüşmeler gerçekleştirmek amacıyla özel temsilciler atadıklarını açıkladı. Türkiye, 2014-2021 arasında Washington Büyükelçisi olarak görev yapmış olan deneyimli diplomat Serdar Kılıç’ı, Ermenistan da önce Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Parlamento Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Ruben Rubenyan’ı özel temsilci olarak açıkladı.

Ermenistan Özel Temsilcisi Serdar Kılıç

Rusya ev sahibi

Kılıç ve Rubenyan, ilk görüşmelerini Rusya’nın ev sahipliğinde bugün Moskova’da yaptı. İlk görüşme öncesi her iki başkentten yapılan açıklamalar, tarafların hangi unsurlara önem verdiklerini bir kez daha göstermiş oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Ocak’ta kabul ettiği Avrupa Birliği (AB) büyükelçilerine hitaben yaptığı konuşmada, “Azerbaycan’ın topraklarını işgalden azat etmesiyle Kafkasya’da yeni bir döneme girdik. Bu gelişmenin ardından Ermenistan ile normalleşme sürecini başlattık. Atılan adımların beklenen sonuçları vermesi için Ermenistan’ın bölgedeki barış fırsatını iyi değerlendirip Azerbaycan ile olumlu bir ilişki kurması önem taşıyor” dedi.

Erdoğan’ın açıklaması, Türkiye’nin Ermenistan ile yürütmeye başladığı normalleşme sürecinin tamamlanması için Erivan-Bakü arasında da olumlu bir diyaloğun kurulması ve kapsamlı bir barış anlaşmasının ortaya çıkması gerektiği mesajını içeriyor.

Türkiye ve Ermenistan, 2009’da İsviçre’nin arabuluculuğunda diplomatik ilişkilerin tesisi ve siyasi, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini amaçlayan ve Zürih Protokolleri olarak bilinen iki belgeye imza atmış ancak Bakü’nün Ankara’ya sert tepkisi nedeniyle protokoller askıya alınmıştı. Türkiye, Ermenistan ile 2022’de başlayan sürecin tüm aşamalarını Azerbaycan ile koordine edeceğini daha önceden ilan etmişti. Erdoğan da son açıklamasıyla, Türkiye-Ermenistan sürecinin Azerbaycan-Ermenistan görüşmeleriyle bağlantısını yeniden ortaya koydu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan

Erivan’dan ‘önkoşulsuz görüşme’ vurgusu

Ermenistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vahan Hunanyan ise yaptığı açıklamada, Erivan’ın temel beklentisinin diplomatik ilişkilerin tesis edilmesi ve 1990’lardan beri kapalı olan sınırın yeniden açılması olduğunu kayda geçirdi.

Ermenistan’da hükümete yöneltilen en büyük eleştirilerden biri Türkiye ile sürecin “önkoşulsuz” başlatılması oldu. Paşinyan yönetimi, 1915 olaylarını soykırım olarak kabul etmeyen ve özür dilemeyen bir Türkiye ile masaya oturması nedeniyle eleştiriliyor.

Sözcü Vahan Hunanyan, ülkesinin uluslararası muhataplarıyla diplomatik teması “önkoşulsuz” kurma ilkesine sahip olduğunu, bunu Türkiye ile de uyguladıklarını söyledi. Sözcü, Ankara’nın da herhangi bir önkoşul masaya sürme niyetinde olmadığını kayda geçirdi.

Hunanyan, “Esasen, bu ilk görüşme nezaket ziyareti şeklinde olacak. Tek bir toplantıdan somut sonuçlar beklemek güç ama bu görüşme süreci başlatacak” ifadeleriyle Erivan’ın normalleşme sürecinin zaman alacağına ilişkin görüşünü yansıttı.

Paşinyan, daha önce yaptığı açıklamalarda, normalleşmenin kolay bir süreç olmayacağını, tarafların uzun bir müzakere sürecini yaşayacaklarını belirtmişti. (BBC Türkçe)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.